Mag je een woonwagen op eigen grond plaatsen?

Een woonwagen plaatsen op eigen grond mag meestal niet zomaar. Een woonwagen mag alleen staan op een perceel dat in het omgevingsplan van de gemeente daarvoor bestemd is, en dat geldt ook als de grond van jou is. Staat het omgevingsplan het niet toe, dan heb je toestemming van de gemeente nodig, bijvoorbeeld via een omgevingsvergunning of een wijziging van het omgevingsplan.

In deze blog lees je wat de wet onder een woonwagen verstaat, hoe je nagaat wat er op jouw grond mag, hoe je toestemming vraagt en aan welke eisen de wagen zelf moet voldoen.

Mag je een woonwagen plaatsen op eigen grond?

Eigendom van de grond geeft je niet het recht om er te wonen. Wat je met een perceel mag, staat sinds de Omgevingswet van 1 januari 2024 in het omgevingsplan van je gemeente. Daarin heeft elk perceel een functie, zoals wonen, agrarisch, bedrijf of natuur.

Voor een woonwagen is een aparte functie nodig: een perceel dat bestemd is voor het plaatsen van een woonwagen. Die plekken heten standplaatsen. Heeft jouw grond die functie niet, dan mag je er niet zonder meer een woonwagen neerzetten om in te wonen.

Dat geldt ook voor grond met een gewone woonfunctie. Een woonbestemming voor een huis is niet hetzelfde als een bestemming voor een woonwagen. Wat een standplaats precies is en hoe je er een huurt, lees je in de blog over de woonwagenstandplaats.

PVC Chalet10 × 3,70 m, € 9.950

Wat de wet onder een woonwagen verstaat

Een woonwagen is een woning die in zijn geheel of in delen kan worden verplaatst en die bedoeld is om permanent in te wonen. In het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is een woonwagen een woonfunctie.

Er zit een belangrijke voorwaarde aan. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) is alleen een woonwagen die op een daarvoor bestemd perceel staat een woonwagen in de zin van het Bbl. Uit het omgevingsplan volgt of een perceel daarvoor bestemd is.

Een wagen in je weiland of achtertuin is dus niet vanzelf een woonwagen volgens de wet. De gemeente beoordeelt hem dan als een ander bouwwerk, met de regels die daarvoor gelden.

Waar mag je een woonwagen plaatsen?

In de praktijk zijn er drie soorten plekken waar een woonwagen kan staan.

Het omgevingsplan van jouw perceel vind je via Regels op de kaart in het Omgevingsloket. Hoe je dat plan leest, staat stap voor stap in de blog omgevingsplan lezen.

Houten chalet10,30 × 3,70 m, € 8.950

Zo vraag je toestemming bij de gemeente

Past een woonwagen niet in het omgevingsplan, dan kan de gemeente er soms toch toestemming voor geven. Dat is een keuze van de gemeente en geen recht. Zo pak je het aan:

1. Zoek het omgevingsplan van je perceel op en noteer de functie en de regels.
2. Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket, zodat je weet welke vergunningen er spelen.
3. Vraag een vooroverleg of principeverzoek aan bij de gemeente. Beschrijf de plek, de maat van de wagen en het gebruik.
4. Vraag na of de gemeente woonwagenbeleid heeft en of jouw plan daarin past.
5. Dien bij een positief signaal de aanvraag in voor een omgevingsvergunning, voor de bouwactiviteit en voor het afwijken van het omgevingsplan.
6. Koop en plaats de wagen pas als je de vergunning hebt.

Houd rekening met leges, doorlooptijd en soms onderzoeken, bijvoorbeeld naar geluid, bodem of de afstand tot bedrijven. Hoeveel dat is, verschilt per gemeente en per plek.

Ga niet af op wat er bij de buren of elders in de straat staat. Dat kan een oude situatie zijn, een tijdelijke vergunning of iets wat de gemeente nog niet heeft gezien. Alleen het omgevingsplan en een besluit van de gemeente geven zekerheid.

Waar moet een woonwagen aan voldoen?

Mag de woonwagen er staan, dan moet de wagen zelf ook in orde zijn. Omdat een woonwagen een woonfunctie is, gelden de bouwregels voor wonen uit het Bbl. Voor een nieuwe woonwagen gelden de eisen voor nieuwbouw.

Op deze punten wordt een woonwagen vooral beoordeeld:

• Veiligheid: brandveiligheid, rookmelders en de afstand tot andere bouwwerken en de perceelsgrens.
• Gezondheid: ventilatie, daglicht en bescherming tegen vocht.
• Energie: isolatie van vloer, wanden en dak, en de installaties.
• Aansluitingen: water, riolering en elektriciteit, en eventueel gas. Op eigen grond regel je die zelf met de netbeheerder en de gemeente.
• Transport: de wagen moet over de weg en via de toegang naar je perceel te vervoeren zijn.

Een gebruikte woonwagen kan prima zijn, als je de staat goed controleert. Waar je bij de aankoop op let, lees je in de blog over een woonwagen kopen.

Delta Santana7,20 × 3,10 m, € 5.950

Wat als je al een woning op het perceel hebt?

Staat er al een huis op je grond, dan is een extra wagen om in te wonen meestal een tweede woning. Daar is de gemeente terughoudend mee, omdat het omgevingsplan vaak één woning per perceel toestaat.

Er is een uitzondering die vaak wordt genoemd: mantelzorg. Een mantelzorgwoning bij je huis mag onder voorwaarden zonder omgevingsvergunning, als er een zorgrelatie is. Dat is geen woonwagen in de zin van de wet, en de regels voor maat en plek zijn anders. Welke voorwaarden gelden, lees je op onze pagina over een mantelzorgwoning vergunningvrij plaatsen.

Wat als je zonder toestemming plaatst?

Plaats je een woonwagen zonder dat het mag, dan kan de gemeente handhaven. Dat kan een last onder dwangsom zijn, waarbij je moet betalen zolang de situatie blijft bestaan, of een bevel om de wagen te verwijderen.

Dan heb je ook de kosten van het weghalen. Een woonwagen verplaatsen is exceptioneel transport met een ontheffing, en dat is niet iets wat je op korte termijn even regelt. Hoe transport werkt en wat het kost, lees je in de blog over woonwagen transport. Voor de werkwijze op de plek zelf kan je ook kijken bij een stacaravan verplaatsen, de stappen zijn vergelijkbaar.

Twijfel je tussen een woonwagen en een chalet om in te wonen? Voor een chalet gelden andere regels voor de plek. Die staan op onze pagina over een chalet permanent bewonen.

Heb je toestemming voor je plek, of wil je weten welke woning past bij wat de gemeente toestaat? Plan een adviesgesprek en neem de regels van het omgevingsplan mee. Dan kijken we samen naar de maat, de staat en het transport naar je perceel.

Veelgestelde vragen

Mag je een woonwagen plaatsen op eigen grond?

Alleen als het omgevingsplan dat toestaat of als de gemeente toestemming geeft. Eigendom van de grond is niet genoeg. Vraag het na bij je gemeente voordat je een wagen koopt.

Waar mag je een woonwagen plaatsen?

Op een woonwagenstandplaats, dat is een perceel dat in het omgevingsplan bestemd is voor een woonwagen. Op andere grond alleen met toestemming van de gemeente.

Waar moet een woonwagen aan voldoen?

Aan de bouwregels voor een woonfunctie uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Denk aan brandveiligheid, ventilatie, isolatie en aansluitingen. Voor een nieuwe woonwagen gelden de eisen voor nieuwbouw.

Mag een woonwagen in mijn achtertuin staan?

Om in te wonen meestal niet, omdat het een tweede woning op het perceel wordt. Voor mantelzorg zijn er aparte regels, waarbij een mantelzorgwoning onder voorwaarden zonder vergunning mag.

Hoe lang duurt een vergunning voor een woonwagen op eigen grond?

Dat verschilt per gemeente en per aanvraag. Vaak gaat er een vooroverleg aan vooraf en zijn er onderzoeken nodig. Vraag de gemeente naar de verwachte doorlooptijd.

Woningen in ons aanbod