Permanent wonen in een tiny house: zo zit het

Permanent wonen in een tiny house mag in Nederland, als drie dingen kloppen. De grond moet in het omgevingsplan van de gemeente een woonfunctie hebben. De gemeente moet een omgevingsvergunning geven. En het tiny house moet voldoen aan de bouwregels voor een woning uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Pas dan is permanente bewoning van je tiny house geregeld en kan je je er inschrijven.

Zie je een tiny house met permanente bewoning te koop staan, dan zegt dat dus weinig over de plek. Of je er echt mag wonen, hangt vooral af van de grond waarop het komt te staan. Hieronder lees je hoe dat zit en in welke volgorde je het aanpakt.

Wat permanente bewoning juridisch betekent

Permanente bewoning betekent dat het tiny house je hoofdverblijf is. Je woont er het hele jaar, je staat er ingeschreven en je hebt geen ander huis waar je leven zich afspeelt.

Voor de wet is dat een woonfunctie. Een recreatiewoning heeft een andere functie, die van logies of recreatie. Dat verschil bepaalt alles. Een tiny house op een vakantiepark is in de regel een recreatiewoning, hoe goed het ook is gebouwd.

Wat een tiny house precies is en hoe het verschilt van een chalet of stacaravan, lees je in wat is een tiny house.

Is een tiny house een bouwwerk?

Ja, ook als het op wielen staat. De Raad van State oordeelde op 7 maart 2023 dat een tiny house op wielen een bouwwerk is als het is neergezet om voor langere tijd op dezelfde plek te staan. De wielen doen daar niets aan af.

Dat heeft gevolgen. Voor een bouwwerk heb je in de meeste gevallen een omgevingsvergunning nodig. In die zaak had de eigenaar geen vergunning, en mocht de gemeente eisen dat het huisje werd weggehaald. Denk dus niet dat wielen je vrijstellen van de regels.

Boston Chalet9,50 × 4 m, € 52.500

De grond bepaalt of je er mag wonen

Sinds 1 januari 2024 staat in het omgevingsplan van je gemeente wat er op een perceel mag. Daarin lees je of de grond bestemd is voor wonen, voor recreatie, voor landbouw of voor iets anders. Je kan de regels per adres opzoeken via Regels op de kaart in het Omgevingsloket.

Voor permanent wonen heb je grond nodig waar wonen is toegestaan. In de praktijk zijn er drie routes.

• Eigen kavel met woonbestemming. Je koopt of hebt grond waar een woning mag staan. Dit geeft de meeste zekerheid.
• Huur of erfpacht op een tiny house-locatie. Sommige gemeenten wijzen locaties aan voor kleine woningen, soms voor een beperkt aantal jaren. Je huurt dan de grond en bent eigenaar van de woning.
• Tijdelijke toestemming. De gemeente kan een omgevingsvergunning voor een beperkte periode geven op grond die daar normaal niet voor bedoeld is. Na die termijn moet de woning weg of is er een nieuw besluit nodig.

Waar een tiny house kan staan en wat de voor- en nadelen van elke plek zijn, staat uitgebreid in waar mag een tiny house staan.

Vraag de gemeente altijd schriftelijk of permanente bewoning op de plek mag, voordat je een tiny house koopt of grond huurt. Een mondelinge toezegging aan de balie geeft je geen zekerheid als er later een handhaver langskomt.

Aan welke bouweisen een tiny house moet voldoen

Een tiny house om in te wonen is een woning en valt onder het Bbl. Dat besluit verving op 1 januari 2024 het Bouwbesluit 2012. Het stelt eisen aan veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en energiezuinigheid.

Voor een nieuwe woning noemt het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) onder meer deze eisen:

Bouw je het tiny house voor jezelf, in particulier opdrachtgeverschap, dan gelden voor ruimtes en afmetingen de lichtere eisen voor bestaande bouw. Voor brandveiligheid, ventilatie, vocht en energiezuinigheid geldt die versoepeling niet. De gemeente kan in het omgevingsplan bovendien maatwerk opnemen voor bepaalde gebieden of soorten woningen.

Voor de maat is dat belangrijk. Hoeveel ruimte een tiny house in de praktijk heeft en hoe een slaaploft meetelt, lees je in hoe groot is een tiny house.

Nordtica Chalet10 × 3,70 m, € 42.500

Vergunning en kwaliteitsborging

Voor een tiny house als woning heb je meestal twee dingen nodig van de gemeente. Toestemming voor het gebruik van de grond, als het omgevingsplan het niet al toestaat. En een check of het bouwwerk aan de technische regels voldoet.

Voor die technische kant geldt sinds 1 januari 2024 de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Eenvoudige bouwwerken zoals eengezinswoningen vallen in gevolgklasse 1. Daarbij controleert een onafhankelijke kwaliteitsborger het ontwerp en de bouw, in plaats van de gemeente. Je doet een bouwmelding en na afloop gaat er een verklaring naar de gemeente.

Een tiny house dat kant-en-klaar wordt geleverd, is niet automatisch klaar voor deze procedure. Vraag de bouwer welke tekeningen, berekeningen en verklaringen hij levert. Doe daarnaast de Vergunningcheck in het Omgevingsloket en vraag het na bij je gemeente.

Inschrijven op het adres van je tiny house

Wie ergens woont, moet zich volgens de Wet basisregistratie personen (BRP) op dat adres inschrijven. Dat regel je bij de gemeente.

Heb je een omgevingsvergunning voor een woning, dan is inschrijven meestal geen probleem. Heeft de plek nog geen adres, dan kan de gemeente dat toekennen. Neem je vergunning, je huurcontract of eigendomsbewijs van de grond en je identiteitsbewijs mee.

Op recreatiegrond ligt het anders. Inschrijven op een recreatieadres is soms technisch mogelijk, maar dat betekent niet dat je er mag wonen. De gemeente kan dan alsnog handhaven. De inschrijving is een registratie, geen toestemming.

Overson Lodge10,10 × 4,30 m, € 59.950

Zo pak je permanent wonen in een tiny house aan

1. Bepaal waar je wilt wonen en zoek het omgevingsplan op via Regels op de kaart.
2. Vraag de gemeente schriftelijk of permanente bewoning in een tiny house op die grond mogelijk is, en onder welke voorwaarden.
3. Regel de grond: koop, huur of erfpacht, met een looptijd die past bij je plannen.
4. Kies een tiny house dat aantoonbaar aan het Bbl voldoet, of laat het zo bouwen.
5. Vraag de omgevingsvergunning aan en schakel een kwaliteitsborger in.
6. Regel transport en plaatsing, en daarna de aansluiting op water, riool en elektra.
7. Schrijf je in bij de gemeente zodra je er woont.

Reken bij je plannen ook de kosten mee: de woning, de grond, de vergunning, de kwaliteitsborger en de aansluitingen. Een overzicht vind je in wat kost een tiny house.

Een chalet als alternatief

Een tiny house en een chalet lijken op elkaar. Het zijn allebei compacte, verplaatsbare woningen. Voor permanente bewoning gelden voor beide dezelfde vragen over de grond, de vergunning en de bouweisen.

Een chalet is vaak breder en daardoor ruimer in indeling. Het mag in de regel alleen niet zomaar op een recreatiepark permanent bewoond worden. Hoe dat zit, lees je in een chalet permanent bewonen.

Wil je weten welke woning bij jouw plek en plannen past? Op de pagina tiny house kopen lees je hoe we werken en wat we nu hebben. Heb je al een plek op het oog, plan dan een adviesgesprek en neem de informatie van de gemeente mee. Dan kijken we samen wat er kan.

Veelgestelde vragen

Mag je permanent in een tiny house wonen in Nederland?

Ja, als de grond een woonfunctie heeft, je een omgevingsvergunning hebt en de woning voldoet aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. De gemeente beslist per locatie.

Mag ik permanent in een tiny house op een vakantiepark wonen?

Meestal niet. Recreatiegrond is bedoeld voor recreatie, niet voor een hoofdverblijf. Er zijn uitzonderingen per gemeente. Vraag het altijd schriftelijk na.

Heb ik een vergunning nodig voor een tiny house op wielen?

Meestal wel, als het voor langere tijd op dezelfde plek staat. De Raad van State oordeelde in 2023 dat het dan een bouwwerk is, ook met wielen eronder.

Kan ik me inschrijven op het adres van mijn tiny house?

Ja, als je er woont. Met een omgevingsvergunning voor een woning is dat meestal geen probleem. Heeft de plek nog geen adres, dan kan de gemeente er een toekennen.

Hoe groot moet een tiny house zijn om er permanent te wonen?

Voor een nieuwe woning vraagt het Bbl minimaal 18 m² verblijfsgebied. Bouw je voor jezelf, dan gelden voor de afmetingen lichtere eisen. De gemeente kan ook maatwerk toestaan.

Mag ik een tiny house in mijn tuin zetten om in te wonen?

Dat hangt af van het omgevingsplan en van de situatie. Voor een zelfstandige woning in de tuin is bijna altijd een vergunning nodig. Wat er zonder vergunning kan bij mantelzorg, lees je bij de vergunningvrije mantelzorgwoning.

Nieuwe woningen in ons aanbod