Wat is een pre-mantelzorgwoning?

Een pre-mantelzorgwoning is een woning bij het huis van familie of naasten die je plaatst voordat er zorg nodig is. Je gaat alvast dichtbij wonen, zodat mantelzorg later makkelijk kan. Anders dan een mantelzorgwoning is een pre-mantelzorgwoning meestal niet vergunningvrij. Je hebt een vergunning van de gemeente nodig, en gemeenten zijn niet verplicht om mee te werken.

Het begrip klinkt eenvoudig, maar de regels verschillen sterk per gemeente. Hieronder lees je wat een pre-mantelzorgwoning is, welke voorwaarden gemeenten vaak stellen en wat het kost.

Wat is een pre-mantelzorgwoning?

Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) omschrijft een pre-mantelzorgwoning als een woning vlak bij een andere woning. Het doel is in de buurt wonen van naasten die mantelzorg kunnen geven als dat in de toekomst nodig is.

Het woord “pre” betekent vooraf. Er is nog geen zorg nodig, maar je verwacht dat die er komt. Denk aan ouders die ouder worden en alvast bij een van de kinderen in de tuin gaan wonen.

Een pre-mantelzorgwoning kan verschillende vormen hebben. Mantelzorg.nl noemt het ombouwen van een garage, een nieuw bijgebouw en een kant-en-klare woning zoals een chalet. Een kant-en-klare woning heeft als voordeel dat hij snel staat en later verplaatst kan worden.

Volgens het IPLO is een pre-mantelzorgwoning in principe een gewone woning, waarbij pas later sprake is van huisvesting voor mantelzorg. Vaak is het ook de bedoeling dat de woning na de zorgperiode blijft bestaan als gewone woning.

Overson Landhuis80 m², € 139.950

Het verschil met een mantelzorgwoning

Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte bij een bestaande woning, voor iemand die nu zorg geeft of krijgt. Meer over de vormen lees je in de blog wat is een mantelzorgwoning. Het grote verschil zit in de regels.

Wanneer een mantelzorgwoning wel zonder vergunning mag, lees je op de pagina mantelzorgwoning vergunningvrij plaatsen. Voor een pre-mantelzorgwoning gelden die regels dus meestal niet.

Welke regels gelden voor een pre-mantelzorgwoning

Er is geen landelijke regeling voor pre-mantelzorg. Volgens het IPLO voldoen pre-mantelzorgwoningen vaak niet aan de voorwaarden om vergunningvrij te bouwen. De gemeente beslist dus zelf of ze een vergunning geeft.

Mantelzorg.nl, het landelijke platform voor mantelzorgers, noemt twee punten die bijna overal gelden:

• Je hebt altijd een vergunning nodig.
• De gemeente is niet verplicht om een pre-mantelzorgwoning toe te staan.

Een aantal gemeenten heeft beleidsregels voor pre-mantelzorg vastgesteld. Daarin staat wanneer ze meewerken en onder welke voorwaarden. Andere gemeenten hebben geen beleid en kijken per aanvraag. Vraag het daarom altijd na bij je eigen gemeente.

Zoek eerst of je gemeente beleidsregels voor pre-mantelzorg heeft, bijvoorbeeld via lokaleregelgeving.overheid.nl of de website van de gemeente. Staat er niets, vraag dan een vooroverleg aan. Dan weet je of de gemeente wil meewerken voordat je een woning koopt.

Overson Lessenaar12 × 4,10 m, € 69.950

Voorwaarden die gemeenten vaak stellen

De voorwaarden verschillen per gemeente. In beleidsregels van gemeenten komen deze punten vaak terug:

• Leeftijd. Ten minste één bewoner heeft de AOW-leeftijd bereikt, of er wordt binnen een bepaalde periode zorg verwacht.
• Relatie. Er is een bestaande band tussen de bewoners van het hoofdhuis en de pre-mantelzorgwoning, zoals familie of goede vrienden.
• Tijdelijke vergunning. Veel gemeenten geven een vergunning voor een vaste periode, vaak tien jaar.
• Omvang en plek. Soms geldt een maximale oppervlakte en moet de woning bij de hoofdwoning staan, op hetzelfde perceel.
• Aantal bewoners. Sommige gemeenten stellen een maximum, bijvoorbeeld een huishouden van één of twee personen.

Na de vergunningstermijn

Wat gebeurt er als de tijdelijke vergunning afloopt? Volgens Mantelzorg.nl zijn er twee uitkomsten. Is er in die periode mantelzorg nodig geworden, dan mag de woning blijven staan en vallen de regels voor mantelzorgwoningen erop. Is er nog geen zorg nodig, dan moet de gemeente een nieuwe vergunning geven, of moet de woning weg.

Houd daar vanaf het begin rekening mee. Leg bij de aanvraag vast wat de gemeente verwacht als de termijn afloopt, en bewaar het besluit goed. Dan weet je later precies waar je aan toe bent.

Daarom is een verplaatsbare woning, zoals een chalet of landhuis, een logische keuze. Moet de woning weg, dan kan hij worden verplaatst of verkocht. Overson koopt ook woningen in, met een bod binnen 24 uur.

Overson Arden12 × 4 m, € 65.000

Wat kost een pre-mantelzorgwoning?

De kosten bestaan uit drie delen. De woning zelf, het plaatsen en aansluiten, en de vergunning.

• De woning. Een pre-mantelzorgwoning is technisch dezelfde woning als een mantelzorgwoning. Onze nieuwbouw mantelzorgwoningen kosten op dit moment € 139.950 tot € 199.500. Een gebruikt chalet is goedkoper, lees daarover de blog tweedehands mantelzorgwoning.
• Plaatsen en aansluiten. Transport, fundering en aansluitingen op riool, water en stroom. Die kosten hangen af van je tuin en de bereikbaarheid.
• De vergunning. Gemeenten rekenen leges voor een omgevingsvergunning. Het bedrag verschilt per gemeente en staat in de legesverordening.

Een gewone hypotheek is bij een verplaatsbare woning meestal niet mogelijk. We bespreken graag de andere financieringsmogelijkheden met je.

Zo pak je het aan

1. Zoek uit of je gemeente beleid heeft voor pre-mantelzorg en wat de voorwaarden zijn.
2. Vraag een vooroverleg aan bij de gemeente, met een schets van de tuin en de plek van de woning.
3. Kies een woning die past binnen de voorwaarden en in je tuin.
4. Vraag de omgevingsvergunning aan via het Omgevingsloket.
5. Laat na het besluit de woning leveren, plaatsen en aansluiten.

De stappen van levering en plaatsing lees je uitgebreid in de blog mantelzorgwoning plaatsen. Wil je alvast zien welke woningen geschikt zijn? Kijk op de pagina mantelzorgwoning kopen, of plan een adviesgesprek. Neem de voorwaarden van je gemeente mee, dan kijken we samen wat past.

Veelgestelde vragen

Wat is een pre-mantelzorgwoning?

Een woning bij het huis van familie of naasten, die je plaatst voordat er zorg nodig is. Je woont alvast dichtbij, zodat mantelzorg later makkelijk kan.

Heb je een vergunning nodig voor een pre-mantelzorgwoning?

Ja, meestal wel. Een pre-mantelzorgwoning valt in de regel niet onder de vergunningvrije regels voor mantelzorg. De gemeente beslist zelf of ze meewerkt.

Staat elke gemeente een pre-mantelzorgwoning toe?

Nee. Gemeenten zijn niet verplicht om mee te werken. Sommige gemeenten hebben beleidsregels, andere kijken per aanvraag. Vraag het na bij je gemeente.

Hoe lang mag een pre-mantelzorgwoning blijven staan?

Veel gemeenten geven een tijdelijke vergunning, vaak voor tien jaar. Is er dan mantelzorg nodig, dan mag de woning blijven. Anders is een nieuwe vergunning nodig of moet de woning weg.

Wat kost een pre-mantelzorgwoning?

Dat hangt af van de woning, het plaatsen en aansluiten en de leges van je gemeente. De woning zelf kost hetzelfde als een mantelzorgwoning van dezelfde maat en uitvoering.

Nieuwbouw in ons aanbod