Recreatiewoning permanent bewonen met de kruimelregeling?

Een recreatiewoning permanent bewonen met de kruimelregeling kan niet meer, want die regeling bestaat sinds 1 januari 2024 niet meer. Onder de Omgevingswet vraag je in plaats daarvan een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit aan. De gemeente beslist dan of permanent wonen op die plek mag. Een recht op zo’n vergunning heb je niet.

Wie op internet zoekt, vindt nog veel informatie over de kruimelregeling. Hieronder lees je wat die regeling was, hoe het nu heet en wat je realistisch kan verwachten.

Wat de kruimelregeling was

De kruimelregeling, officieel de kruimelgevallenregeling, was een lijst met kleine afwijkingen van het bestemmingsplan. Die lijst stond in bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor), onder de oude Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).

Paste een plan op die lijst, dan kon de gemeente een vergunning verlenen met de reguliere procedure. Dat ging sneller dan een nieuw bestemmingsplan of de uitgebreide procedure. De gemeente was nooit verplicht om mee te werken.

Kunststof Spiegelbeeld Chalet11 × 3,70 m, € 17.500

Twee kruimelgevallen over recreatiewoningen

Voor recreatiewoningen waren vooral twee onderdelen van de lijst van belang.

Bewoning sinds 31 oktober 2003

Het eerste onderdeel ging speciaal over het gebruiken van een recreatiewoning voor bewoning. Daar golden strenge voorwaarden:

• De recreatiewoning voldeed aan de eisen die de Woningwet aan een bestaande woning stelt.
• De bewoning was niet in strijd met regels over milieu, geluid en geur.
• De bewoner woonde er op 31 oktober 2003 al en woont er sindsdien onafgebroken.
• De bewoner was op 31 oktober 2003 meerderjarig.

Dit was dus een uitzondering voor mensen die er al heel lang woonden. Voor iemand die nu een recreatiewoning koopt, heeft deze regel nooit gewerkt.

Ander gebruik voor ten hoogste tien jaar

Het tweede onderdeel was algemener. Het maakte ander gebruik van gronden of bouwwerken mogelijk voor een termijn van ten hoogste tien jaar. Sommige gemeenten gebruikten dit om tijdelijke bewoning van een recreatiewoning toe te staan.

Ook hier bepaalde de gemeente zelf of ze meewerkte. Veel gemeenten legden in beleidsregels vast dat ze permanente bewoning van recreatiewoningen planologisch ongewenst vonden en er dus niet aan meewerkten.

Hoe het nu heet onder de Omgevingswet

Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) is de kruimelgevallenregeling daarmee vervallen. Het bestemmingsplan is onderdeel geworden van het omgevingsplan van de gemeente.

Wil je iets doen dat niet in het omgevingsplan past, dan vraag je een omgevingsvergunning aan voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Dat wordt vaak afgekort als bopa.

Voor een bopa geldt standaard de reguliere procedure. Daarom is een aparte lijst met kleine gevallen niet meer nodig. De gemeente kan in sommige gevallen wel de uitgebreide procedure toepassen.

Hoe de gemeente een aanvraag beoordeelt

Een bopa moet passen bij een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In gewone taal: past wonen op deze plek, gezien alles wat eromheen gebeurt?

De gemeente toetst daarbij ook aan de instructieregels van het Rijk in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en aan de omgevingsverordening van de provincie. Een recreatiewoning in of naast een kwetsbaar natuurgebied maakt daardoor weinig kans.

In de praktijk kijkt een gemeente vaak naar deze punten:

• Geluid, geur en veiligheid, bijvoorbeeld van een bedrijf, weg of boerderij in de buurt.
• Of de woning zelf voldoet aan de eisen voor wonen, zoals isolatie, ventilatie en brandveiligheid.
• Of er een plan is voor het hele park, bijvoorbeeld om het om te zetten naar een woonwijk.
• Of één uitzondering niet leidt tot veel vergelijkbare aanvragen op hetzelfde park.

Het oude kruimelbeleid van een gemeente is niet vanzelf verdwenen. Volgens het IPLO kunnen gemeenten dat beleid onder de Omgevingswet nog steeds gebruiken. Vraag dus na welke beleidsregels jouw gemeente hanteert.

Koop een recreatiewoning niet in de verwachting dat je er later wel een vergunning voor wonen bij krijgt. Een bopa is een gunst van de gemeente, geen recht. Wil je er wonen, zoek dan een plek waar het omgevingsplan wonen al toestaat.

Zo pak je het aan als je het toch wil proberen

1. Zoek het perceel op in Regels op de kaart in het Omgevingsloket en lees welke functie en welke gebruiksregels er gelden.
2. Zoek op of de gemeente beleidsregels heeft voor afwijken van het omgevingsplan en voor recreatiewoningen.
3. Dien via het Omgevingsloket een conceptverzoek in, of vraag om vooroverleg. Zo hoor je vooraf of de gemeente open staat voor je plan.
4. Laat nagaan of de woning voldoet aan de bouwtechnische eisen voor wonen.
5. Dien pas daarna de echte aanvraag in, met een onderbouwing waarom wonen op deze plek past.

Houd rekening met leges en met de kosten van onderzoek, bijvoorbeeld naar geluid. Die verschillen per gemeente en per plek.

Saricar Chalet11,50 × 3,70 m, € 12.950

De landelijke regel voor huidige bewoners

Voor mensen die nu al in een recreatiewoning wonen, was er een landelijke instructieregel aangekondigd. Op 3 juli 2026 heeft het kabinet bekendgemaakt dat het daar niet mee verdergaat. In plaats daarvan komen er afspraken met gemeenten en een handelingskader.

Die afspraken zijn bedoeld voor huidige bewoners, niet voor nieuwe kopers. Wat ze inhouden, lees je in de blog over de nieuwe regel voor recreatieparken. Hoe lang je in een recreatiewoning mag verblijven zonder dat het wonen is, staat in de blog hoe lang mag je in een recreatiewoning verblijven.

Een vergunning gaat over de plek, niet over je inschrijving. Dat je ingeschreven staat op het adres van je recreatiewoning, maakt wonen daar niet legaal. Meer daarover lees je in de blog over inschrijven op het adres van een recreatiewoning.

Wil je het hele jaar in een chalet wonen, dan moeten de plek en de woning allebei kloppen. Op de pagina chalet permanent bewonen lees je hoe je dat aanpakt, en in de blog chalet voor permanente bewoning waar de woning aan moet voldoen. Heb je een plek met een woonbestemming gevonden? Plan een adviesgesprek, dan kijken we samen welke woning daar past.

Veelgestelde vragen

Bestaat de kruimelregeling nog?

Nee. Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking trad, is de kruimelgevallenregeling vervallen. Je vraagt nu een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit aan.

Kan je een recreatiewoning permanent bewonen met de kruimelregeling?

Niet meer via die regeling. Onder de Omgevingswet kan de gemeente met een vergunning afwijken van het omgevingsplan. Dat is maatwerk en de gemeente mag weigeren.

Wat is een bopa?

Een bopa is een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Daarmee staat de gemeente een activiteit toe die niet past in het omgevingsplan.

Kan een vergunning ook tijdelijk zijn?

Onder de oude kruimelregeling kon afwijkend gebruik voor ten hoogste tien jaar. Of en voor hoe lang jouw gemeente nu een vergunning verleent, hangt af van haar beleid. Vraag het na bij de gemeente.

Geldt de regel van 31 oktober 2003 nog?

Dat onderdeel hoorde bij de oude kruimelregeling. Wie op grond daarvan al een vergunning of persoonlijke beschikking heeft, kan bij de gemeente navragen hoe die onder de Omgevingswet doorwerkt.

Bekijk ons aanbod