Mag een mantelzorgwoning blijven staan als de zorg stopt?

Een mantelzorgwoning mag meestal niet als zelfstandige woning blijven staan als de zorg stopt. Het bouwwerk zelf mag vaak wel blijven, maar dan als bijgebouw, bijvoorbeeld als berging, atelier of logeerruimte zonder eigen huishouden. Wil je dat niet, dan kan je de woning verkopen of verplaatsen. Wat er precies mag, staat in het omgevingsplan van je gemeente.

De zorg stopt vaak onverwacht, door een overlijden of een verhuizing naar een zorginstelling. Juist dan helpt het als je weet welke keuzes je hebt. Hieronder lees je wat de regels zeggen en welke opties er zijn.

Wat de regels zeggen als de mantelzorg stopt

Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte bij een bestaande woning, bedoeld voor iemand die zorg geeft of zorg krijgt. Wat een mantelzorgwoning precies is en welke vormen er zijn, lees je in de blog wat is een mantelzorgwoning.

Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) is huisvesting in verband met mantelzorg altijd bedoeld voor een tijdelijke situatie. Na het einde van de zorg woont er weer één huishouden op het perceel. Het bijgebouw krijgt weer een ondergeschikte functie, of het tijdelijke gebouw wordt weggehaald.

Dat komt doordat de vergunningvrije regeling gekoppeld is aan de zorgrelatie. Zolang er mantelzorg is, mag iemand zelfstandig in het bijgebouw wonen. Is de zorgrelatie voorbij, dan vervalt die grond. Welke regels gelden bij het plaatsen, lees je op de pagina mantelzorgwoning vergunningvrij plaatsen.

Boston Chalet9,50 × 4 m, € 52.500

Hoe lang mag een mantelzorgwoning blijven staan?

Zolang er sprake is van mantelzorg, mag de woning als mantelzorgwoning in gebruik blijven. Er staat landelijk geen vast aantal jaren voor. Het gaat om de duur van de zorg.

Stopt de zorg, dan geven gemeenten meestal een termijn om de situatie terug te brengen. Die termijn verschilt per gemeente. Er zijn gemeenten die in hun beleid drie maanden noemen, met soms de mogelijkheid tot verlenging als er een partner achterblijft.

Doe je niets, dan kan de gemeente handhaven. Dat kan uitlopen op een last onder dwangsom. Neem daarom zelf contact op met de gemeente zodra de situatie verandert. Dan hoor je welke termijn geldt en wat er van je verwacht wordt.

Blijft er een partner achter die zelf ook zorg nodig heeft? Vraag de gemeente dan of de bewoning mag doorlopen. Sommige gemeenten staan dat toe, soms tijdelijk en soms na een nieuwe beoordeling van de zorgsituatie. Leg de afspraak schriftelijk vast.

Blijven staan als bijgebouw

De eenvoudigste optie is de woning laten staan en een ander gebruik geven. Dat mag vaak, zolang het bouwwerk past binnen de regels voor bijbehorende bouwwerken op jouw perceel.

Gemeenten verwachten dan wel dat de woning er niet meer uitziet als zelfstandige woning. In beleidsregels staat bijvoorbeeld dat ten minste één woonvoorziening weg moet, zoals de keuken, en dat het geheel weer een ondergeschikte functie krijgt. Vraag bij je gemeente na wat zij precies eisen.

Mag het wel, dan kan het voormalige chalet dienen als:

• logeerruimte voor familie, zonder vaste bewoner;
• werkruimte of kantoor aan huis;
• atelier of hobbyruimte;
• berging of opslag.

Let op de ruimte in je tuin. Een mantelzorgwoning telt mee in de oppervlakte die je aan bijgebouwen mag hebben. Staan er al een schuur en een garage, dan kan het totaal te groot worden voor gewoon gebruik als bijgebouw.

Overson Lodge10,10 × 4,30 m, € 59.950

De woning verkopen

Een chalet of landhuis dat als mantelzorgwoning is geplaatst, is meestal verplaatsbaar. Daardoor kan je het verkopen, net als een gewoon chalet. Voor de koper is dat interessant, want een goed onderhouden woning die geschikt is voor het hele jaar is gewild.

Je kan zelf een koper zoeken, maar dan moet die ook het transport regelen en een plek hebben. Dat maakt de verkoop trager. Het kan ook sneller: Overson koopt chalets, stacaravans en mantelzorgwoningen in. Je krijgt binnen 24 uur een bod en we kunnen de woning bij je ophalen. Hoe dat werkt, lees je op de pagina inkoop. In de blog mantelzorgwoning verkopen lees je welke factoren de waarde bepalen.

Heb je de woning met een lening gefinancierd? Kijk dan wat er bij verkoop met die lening gebeurt. Een gewone hypotheek is bij een verplaatsbare woning meestal niet mogelijk, dus vaak gaat het om een andere vorm van financiering. Meer daarover lees je in de blog mantelzorgwoning financieren.

De woning verplaatsen

Heb je de woning later zelf nodig, of heeft een ander familielid een plek? Dan kan je hem verplaatsen. Op de nieuwe plek gelden de regels van die plek. Voor een nieuwe mantelzorgsituatie moet er opnieuw aan de voorwaarden worden voldaan.

Bij verplaatsen komen drie dingen kijken:

1. De aansluitingen op riool, water en stroom worden losgekoppeld en de leidingen afgedopt.
2. Een transporteur haalt de woning op. Is hij breder dan normaal wegvervoer, dan is een ontheffing voor exceptioneel transport nodig. Die regelt de transporteur.
3. Op de nieuwe plek wordt de woning waterpas gezet en opnieuw aangesloten.

Hoe het aansluiten op de nieuwe plek in zijn werk gaat, lees je in de blog mantelzorgwoning aansluiten. Overson verzorgt transport en plaatsing via ervaren partners. Je hoort de prijs vooraf.

Nordtica Chalet10 × 3,70 m, € 42.500

De opties naast elkaar

Welke keuze het beste past, hangt af van je tuin, je plannen en de regels van je gemeente. Dit overzicht helpt bij het vergelijken.

Wat meestal niet mag

Een paar dingen worden vaak aangenomen, maar kloppen in de meeste gemeenten niet.

• Verhuren als woning. Zonder zorgrelatie is de woning geen zelfstandige woonruimte meer. Verhuur aan een los huishouden is daarom meestal niet toegestaan.
• Er zelf gaan wonen en het huis verhuren. Ook dan wonen er twee huishoudens op één perceel zonder mantelzorg.
• Doorgeven aan een volgende bewoner. Een nieuwe bewoner kan alleen als er opnieuw een mantelzorgrelatie is en aan de voorwaarden wordt voldaan.

Twijfel je, vraag het dan na bij je gemeente voordat je iets besluit. Een schriftelijk antwoord voorkomt later discussie.

Wil je weten wat de woning nog waard is, of zoek je voor een nieuwe situatie juist een woning om te plaatsen? Bekijk wat we bieden op de pagina mantelzorgwoning kopen, of plan een adviesgesprek. Dan nemen we jouw situatie rustig met je door.

Veelgestelde vragen

Mag een mantelzorgwoning blijven staan na overlijden?

Het bouwwerk mag vaak blijven staan als bijgebouw, als het past binnen de regels voor bijgebouwen. Zelfstandig bewonen mag meestal niet meer. De gemeente geeft doorgaans een termijn om de situatie aan te passen.

Hoe lang mag een mantelzorgwoning staan?

Zolang er sprake is van mantelzorg. Er is landelijk geen vaste termijn in jaren. Stopt de zorg, dan geldt de termijn die je gemeente hanteert om de situatie terug te brengen.

Mag je een mantelzorgwoning laten staan als logeerruimte?

Vaak wel, als er geen vaste bewoner is en de woning past binnen de regels voor bijgebouwen. Sommige gemeenten vragen dat een woonvoorziening zoals de keuken wordt weggehaald. Vraag het na bij je gemeente.

Mag de partner van de zorgvrager blijven wonen?

Dat verschilt per gemeente. Sommige gemeenten staan het toe, soms voor een beperkte periode of als de partner zelf zorg nodig heeft. Vraag het aan en leg het antwoord schriftelijk vast.

Kan Overson mijn mantelzorgwoning kopen?

Ja. Overson koopt chalets, stacaravans en mantelzorgwoningen in. Je krijgt binnen 24 uur een bod en we kunnen de woning bij je ophalen.

Nieuwbouw in ons aanbod