Kangoeroewoning of mantelzorgwoning: wat is het verschil?

Een kangoeroewoning is één gebouw met twee zelfstandige woonruimten onder één dak, verbonden door een afsluitbare binnendeur. Een mantelzorgwoning is woonruimte bij een bestaande woning die tijdelijk wordt gebruikt omdat er mantelzorg nodig is, vaak een losse woning in de tuin. Het grootste verschil: een kangoeroewoning is blijvend en vraagt een vergunning, een mantelzorgwoning kan onder voorwaarden vergunningvrij.

In het dagelijks taalgebruik lopen de twee begrippen door elkaar. Voor de regels maakt het veel uit welke vorm je kiest. Hieronder lees je wat elk begrip betekent, wat het verschil is tussen aanbouwen en los plaatsen, en welke vorm bij jouw situatie past.

Wat is een kangoeroewoning?

Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) omschrijft een kangoeroewoning als een gebouw met twee zelfstandige woonruimten onder één dak, verbonden door een afsluitbare interne deur. Elke woonruimte heeft een eigen keuken, badkamer en toilet. Je woont dicht bij elkaar en houdt toch je eigen privacy.

De naam komt van het beeld van de kangoeroe met een jong in de buidel. Vaak gaat het om ouders en een volwassen kind, of om een gezin dat een ouder opvangt. Het kan ook dienen voor mantelzorg, maar dat is geen voorwaarde.

Een verwant begrip is de meergeneratiewoning. Daarin wonen meerdere generaties onder één dak met gedeelde ruimten en eigen privéruimten. Ook die wordt vaak mantelzorgwoning genoemd, terwijl het juridisch iets anders is.

Nordtica Chalet10 × 3,70 m, € 42.500

Wat is een mantelzorgwoning?

Een mantelzorgwoning is woonruimte in of bij een bestaande woning, bedoeld voor iemand die mantelzorg geeft of ontvangt. Dat kan een aanbouw zijn, een verbouwde garage of schuur, of een losse woning in de tuin. De Rijksoverheid noemt al die vormen als mogelijkheid.

Het kenmerk van een mantelzorgwoning is dat het gebruik tijdelijk is. Het hoort bij de zorgsituatie. Stopt de mantelzorg, dan mag de ruimte niet langer als aparte woning worden gebruikt. Een uitgebreide uitleg van het begrip en de vormen vind je in de blog wat is een mantelzorgwoning.

Het verschil tussen een kangoeroewoning en een mantelzorgwoning

Het verschil zit niet in hoe de woning eruitziet, maar in hoe de regels haar zien. Onder de Omgevingswet is een kangoeroewoning een gebouw met twee woonfuncties. Een mantelzorgwoning is een bijbehorend bouwwerk bij één woning, met tijdelijk een tweede huishouden.

Overson Lodge10,10 × 4,30 m, € 59.950

Aanbouw of los in de tuin

Veel mensen vragen zich af of een aanbouw aan het huis een kangoeroewoning is. Dat hangt af van de indeling en het gebruik, niet alleen van de bouw.

Aanbouw aan de woning

Bouw je aan je huis een ruimte met eigen voorzieningen voor een ouder die zorg nodig heeft, dan kan dat als mantelzorgwoning gelden. Richt je het gebouw blijvend in voor twee huishoudens, met twee zelfstandige woningen onder één dak, dan is het een kangoeroewoning.

Een aanbouw vraagt een verbouwing van je huis. Dat kost tijd en is lastig terug te draaien als de situatie verandert.

Losse woning in de tuin

Een losse woning, zoals een gelijkvloers chalet of landhuis, staat apart van het hoofdhuis. Beide huishoudens hebben een eigen voordeur. Zo’n woning is geen kangoeroewoning, want het zijn geen twee woonruimten onder één dak.

Een losse woning is verplaatsbaar. Na de zorg kan je haar verkopen, laten verplaatsen of anders gebruiken, voor zover je gemeente dat toestaat. Dat maakt de keuze minder definitief dan een verbouwing.

Een chalet of tiny house als kangoeroewoning

Mensen zoeken ook op een tiny house of chalet als kangoeroewoning. Strikt genomen klopt dat niet. Een losse woning in de tuin is geen kangoeroewoning, omdat de twee woningen niet onder één dak staan.

Wat mensen ermee bedoelen, is vaak hetzelfde idee: dicht bij familie wonen, met ieder een eigen plek. Een losse woning in de tuin valt dan onder de regels voor een mantelzorgwoning, of straks onder die van een familiewoning. Dat is juridisch vaak een eenvoudiger route dan een kangoeroewoning.

Let bij een losse woning op het gebruik door het hele jaar. Isolatie, verwarming en een gelijkvloerse indeling zijn voor bewoning belangrijker dan voor recreatie. Op ons showterrein kijken we daarom naar de opbouw van vloer, wanden en dak, de verwarming en de breedte van deuren en gangen.

Noem je plan bij de gemeente bij de juiste naam. Vraag je een vergunning voor een kangoeroewoning aan terwijl je een tijdelijke mantelzorgwoning bedoelt, dan toetst de gemeente aan andere regels. Beschrijf daarom wie er komt wonen, waarom en voor hoe lang.

Welke vergunning je nodig hebt

Voor een kangoeroewoning heb je meestal een omgevingsvergunning nodig. Je maakt van één woning twee woonfuncties, en dat moet passen in het omgevingsplan van je gemeente. Ook de technische bouwregels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving gelden.

Een mantelzorgwoning kan onder voorwaarden zonder vergunning. De woning staat dan in het achtererfgebied, past binnen de toegestane oppervlakte en er is een aantoonbare mantelzorgrelatie. Woon je in een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht, dan heb je volgens de Rijksoverheid wel een vergunning nodig. Welke voorwaarden precies gelden, lees je op de pagina mantelzorgwoning vergunningvrij plaatsen.

De regels voor woningen in de tuin gaan veranderen. Met de Wet versterking regie volkshuisvesting komt er een vergunningvrije familiewoning in de tuin voor familieleden in de eerste graad, ook zonder zorgrelatie. Die regels staan in een besluit dat naar verwachting op 1 januari 2027 in werking treedt. Check daarom altijd de regels die gelden op het moment dat je gaat bouwen of plaatsen.

Overson Nordlife10 × 4 m, € 54.500

Wat er gebeurt als de zorg stopt

Bij een kangoeroewoning verandert er weinig. Het gebouw heeft twee woonfuncties en blijft dat houden. Je kan er blijven wonen met twee huishoudens.

Bij een mantelzorgwoning ligt dat anders. De Rijksoverheid schrijft dat je de ruimte niet langer als woning mag gebruiken als de mantelzorg stopt, bijvoorbeeld omdat je ouder naar een verpleeghuis verhuist. Afbreken hoeft niet. Vraag je gemeente wat je met de woning mag doen.

Een verplaatsbare woning geeft je op dat moment meer keuze dan een aanbouw. Je kan haar verkopen of laten ophalen. Overson koopt ook woningen in, met een bod binnen 24 uur.

Welke vorm bij jouw situatie past

Deze vragen helpen je kiezen:

1. Is er nu zorg nodig, of wil je vooral dicht bij elkaar wonen? Bij zorg past een mantelzorgwoning, zonder zorg eerder een kangoeroewoning of straks een familiewoning.
2. Is de situatie tijdelijk of blijvend? Blijvend past bij een kangoeroewoning, tijdelijk bij een losse woning die je later kan verplaatsen.
3. Hoeveel ruimte is er in het achtererfgebied? Dat bepaalt hoe groot een losse woning mag zijn.
4. Wil je verbouwen, of liever een woning laten plaatsen? Een losse woning staat er meestal sneller dan een aanbouw.
5. Wat staat er in het omgevingsplan? Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket en vraag het na bij je gemeente.

Kies je voor een losse woning, dan lees je in het stappenplan voor een mantelzorgwoning plaatsen hoe de gemeente, levering en aansluiting op elkaar aansluiten. Onze nieuwe mantelzorgwoningen kosten op dit moment € 139.950 tot € 199.500. Wat je koopt en wat erbij komt, staat op de pagina mantelzorgwoning kopen.

Twijfel je tussen aanbouwen en een losse woning in de tuin? Plan een adviesgesprek en neem de maten van je tuin mee. We nemen de tijd om samen te kijken wat past bij de plek en bij de zorg die nodig is.

Veelgestelde vragen

Is een kangoeroewoning hetzelfde als een mantelzorgwoning?

Nee. Een kangoeroewoning is een gebouw met twee zelfstandige woonruimten onder één dak, blijvend ingericht. Een mantelzorgwoning is woonruimte bij een woning die tijdelijk wordt gebruikt vanwege mantelzorg.

Heb je voor een kangoeroewoning een vergunning nodig?

Meestal wel. Je maakt van één woning twee woonfuncties en dat moet passen in het omgevingsplan. Vraag het na bij je gemeente of doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket.

Is een chalet in de tuin een kangoeroewoning?

Nee. Een losse woning in de tuin staat niet onder één dak met het hoofdhuis. Voor zo’n woning gelden de regels voor een mantelzorgwoning, en straks mogelijk die voor een familiewoning.

Mag mijn volwassen kind in een woning in de tuin wonen?

Onder de huidige regels alleen als er sprake is van mantelzorg, of met een vergunning. Naar verwachting wordt een familiewoning voor kinderen en ouders vanaf 1 januari 2027 onder voorwaarden vergunningvrij. Vraag de actuele regels na bij je gemeente.

Wat gebeurt er met een mantelzorgwoning als de zorg stopt?

Je mag de ruimte dan niet meer als aparte woning gebruiken. Afbreken hoeft niet. Een verplaatsbare woning kan je verkopen of laten ophalen.

Nieuwbouw in ons aanbod